کارت ظاهرش ساده است: چند لوله، یک صندلی، چهار چرخ و یک موتور. با این حال هر بخش طراحی خاصی دارد که حس رانندگی را میسازد. وقتی بدانید کارت چطور کار میکند، بهتر میفهمید چرا مثل ماشین معمولی رفتار نمیکند و چرا نرم و دقیق راندن اینقدر مهم است.
شاسی؛ فنر کارت همان است
شاسی کارت از لولههای فولادی کروممولیبدن (chromoly) ساخته میشود، فولادی سبک و محکم. کارت فنر و کمکفنر ندارد؛ بهجای آن شاسی کمی خم میشود و خودش نقش تعلیق را بازی میکند. به همین دلیل شاسیهای مختلف (باز، قفسهای، صاف یا آفست) حس رانندگی متفاوتی دارند و سازندهها و مسابقهدهندهها سفتی و نرمی شاسی را دقیق تنظیم میکنند. بیفنر بودن یعنی هر دستانداز را حس میکنید و کارت به حرکتهای کوچک فرمان و پدال خیلی سریع واکنش نشان میدهد.
موتور
- موتورهای چهارزمانه: معمولاً با قدرت حدود ۵ تا ۲۰ اسببخار، از سازندههایی مثل هوندا، بریگز اند استراتون و یاماها. برای کارتهای تفریحی و کرایهای رایجاند.
- موتورهای دوزمانهی مسابقهای: از سازندههایی مثل Rotax و IAME، پرقدرتتر و پرنوسانتر، مخصوص مسابقههای جدی.
- موتور برقی و سلول سوختی هیدروژنی: در پیستهای سرپوشیده و بعضی مسابقهها استفاده میشوند. (تفاوت برقی و بنزینی را در این مطلب دیدید.)
انتقال قدرت: بدون دیفرانسیل، با زنجیر
در بیشتر کارتها جعبهدنده و دیفرانسیل وجود ندارد. قدرت موتور با یک زنجیر مستقیم به محور عقب میرسد. نبودن دیفرانسیل دو نتیجهی عملی دارد: هر دو چرخ عقب با هم میچرخند و موقع پیچیدن، یک چرخ عقب داخلی کمی از زمین بلند میشود. اگر در پیست دیدید چرخ داخلی کارتها در پیچها کمی هوا میرود، دلیلش همین است. این هم یکی از دلایل اهمیت خط درست و فرمان نرم در کارتینگ است. (به خط مسابقه نگاه کنید.)
ترمز
ترمز کارت معمولاً یک دیسک روی محور عقب است. چون فقط چرخهای عقب ترمز میشوند، ترمز محکم و ناگهانی ممکن است کارت را بلغزاند. برای همین توصیه میشود ترمز را در مسیر مستقیم، نرم و تدریجی بگیرید. (مطلب ترمز و گاز در کارتینگ را بخوانید.)
لاستیکها و چرخها
کارتهای مسابقهای روی آسفالت خشک لاستیک صاف (اسلیک) استفاده میکنند و برای زمین خیس لاستیک بارانی دارند. برای خاک یا یخ هم لاستیکهای ویژه وجود دارد. رینگها معمولاً از آلیاژ منیزیم، آلومینیوم یا مواد کامپوزیت ساخته میشوند. فشار باد، دما و سایش لاستیک تأثیر زیادی بر چسبندگی دارند؛ به همین دلیل در مسابقههای جدی اینها را دقیقاً تنظیم میکنند.
داشبورد و ثبت اطلاعات
کارتهای مسابقهای اغلب یک صفحهی کوچک دارند که دور موتور، زمان دور و دما را نشان میدهد. سیستمهای پیشرفتهتر نیروی جی، موقعیت پدال گاز و فشار ترمز را هم ثبت میکنند تا راننده بعد از سانس، رانندگیاش را تحلیل کند.
چرا اینها برای راننده مهم است؟
- چون فنر ندارد، حرکتهای ناگهانی روی پدال و فرمان را فوراً حس میکنید.
- چون دیفرانسیل ندارد، پیچیدن نرم و درستکردن خروج حیاتی است.
- چون ترمز فقط روی چرخهای عقب است، ترمز تدریجی در مسیر مستقیم بهترین روش است.
اگر دوست دارید این نکتهها را روی پیست امتحان کنید، سانس خالی را ببینید و رزرو کنید.
منابع
این مطلب بر پایهی منبعهای زیر و با نوشتهی خودمان تهیه شده است: